Dua Nasıl Yapılır?

Dua, kulun Allah'a yönelerek O'ndan bir şey istemesi, şükretmesi ya da yalnızca O'nunla konuşmasıdır. Arapça 'deavâ' kökünden gelen kelime 'çağırmak, seslenmek' anlamını taşır. Kur'an-ı Kerim'de Allah şöyle buyurur: 'Rabbiniz şöyle dedi: Bana dua edin, size karşılık vereyim.' Dua; ibadet, teslimiyet ve tevekkülün özüdür. Peygamberimiz onu 'ibadetin özü' olarak tanımlamıştır.

"Rabbiniz dedi ki: Bana dua edin, size karşılık vereyim."

Mü'min Suresi, 40:60

1. Abdestli olmak müstehaptır; zorunlu değildir. 2. Kıbleye dönmek tavsiye edilir. 3. Elleri göğüs hizasında, içleri yukarı bakacak şekilde kaldırmak sünnettir. 4. Allah'ı hamd ve sena ile anmak, Peygamberimize salât okumak. 5. İçtenlikle isteğini dile getirmek; ısrar etmek, tekrarlamak. 6. Duanın sonunda 'Âmîn' demek. Dua belirli bir dile veya kalıba bağlı değildir. En önemli şart içten, samimi bir kalptir.

Alimler bazı vakitlerin kabul bakımından özellikle kıymetli olduğunu belirtmiştir: • Seher vakti (sabah namazından önceki son üçte bir gece) • Cuma günü, ikindi ile akşam arasındaki gizli saat • Ezan ile kamet arasındaki vakit • Secde hâli • Oruç tutanın iftar anı • Yağmur yağarken • Hacıların Arafat'ta vakfe yaptığı an Perygamberimiz seher vakti hakkında şöyle buyurmuştur: 'Rabbimiz her gece dünya semasına iner ve "Dua eden var mı?" diye sorar.'

"Rabbimiz her gece dünya semasına iner: 'Kim bana dua eder de kabul edeyim?' buyurur."

Buhârî, Teheccüd 14

Elleri kaldırmak sünnet olmakla birlikte zorunlu değildir. Peygamberimiz elleri göğüs hizasında, avuç içleri gökyüzüne bakacak şekilde kaldırmıştır. Bazı hadislerde ellerin 'koltuk altlarının beyazı görünecek şekilde' kaldırıldığı aktarılır. Namazda secde, rükü ve kıyam hâllerinde dua okunduğunda eller kaldırılmaz; namaz dışı dualar için kaldırılması sünnettir.

Peygamberimiz ve alimler şu unsurların duanın kabulünü engelleyebileceğini belirtmiştir: • Haram yemek, haram içmek, haram giymek • İçtenlik ve huşûdan yoksun, kalpsiz dua etmek • Haram bir şey istemek veya akrabalık bağını kesmeyi dilemek • Aceleci davranıp 'Dua ettim, neden kabul olmadı?' diyerek bırakmak Perygamberimiz şöyle buyurmuştur: 'Kul acele etmediği sürece duası kabul edilir.' Alimler, reddedilmiş gibi görünen duanın kıyamete ertelendiğini ya da bir bela ile karşılık verildiğini söylemiştir.

"Helal yiyiniz. Zira bir adam uzun yolculukta saçları dağınık, elleri açık 'Ya Rab!' diye dua eder; ama lokmadaki haram kabul edilmesini engeller."

Müslim, Zekât 65

Evet. Dua, Arapça olmak zorunda değildir. İnsan, Rabbine en samimi şekilde hitap edebildiği dilde yönelmelidir. Namazın farz bölümleri (Fatiha, rükû ve secde tesbihleri gibi) Arapça okunur; ancak namaz içindeki dualar ve namaz dışı her dua, kişinin kendi dilinde yapılabilir. Allah tüm dilleri bilir ve tüm kalplerin sesine muhataptır.

Evet. Peygamberimiz ve sahabeler zaman zaman bir araya gelerek dua etmişlerdir. Cemaatle kılınan namazların ardından imam dua edip cemaatin 'âmîn' demesi köklü bir gelenektir. Toplu duanın kabulü konusunda Peygamberimiz şöyle buyurmuştur: 'İki kişi birlikte dua ettiğinde Allah onlarla birliktedir.' Öte yandan dua, hepsinden önce bireysel ve içten bir yöneliştir; toplu dua bu özü desteklemelidir.

Hz. Aişe'nin aktardığına göre Peygamberimizin en çok okuduğu dualardan biri şudur: 'Rabbena atina fi'd-dünya haseneten ve fi'l-ahirati haseneten ve kına azabennar.' (Ey Rabbimiz! Bize dünyada iyilik ver, ahirette de iyilik ver ve bizi ateş azabından koru. — Bakara, 2:201) Bir diğer sık okunduğu aktarılan dua ise şudur: 'Allahumme innî eûzü bike mine'l-hammi ve'l-hazen.' (Allah'ım! Sıkıntıdan, üzüntüden sana sığınırım.)

"Rabbimiz! Bize dünyada iyilik ver, ahirette de iyilik ver ve bizi ateş azabından koru."

Bakara Suresi, 2:201

Evet, alimler kaderin dua ile değişebileceğini söylemiştir. Peygamberimiz şöyle buyurmuştur: 'Kazayı (kaderi) ancak dua geri çevirir.' Bu, Allah'ın her şeyi önceden bilmesiyle çelişmez; çünkü Allah, kulun dua edeceğini ve bunun sonucunda bir şeyin değişeceğini de baştan bilmektedir. Dua, tedbiri bırakmak değil; aksine en büyük tedbirdir.

"Kazayı ancak dua geri çevirir; ömrü ancak iyilik uzatır."

Tirmizî, Kader 6

Peygamberimiz şöyle buyurmuştur: 'Kul dua ettiğinde Allah ona şu üç şeyden birini verir: Ya dileğini verir, ya onun için ahirette bir sevap saklar, ya da ondan eşit bir kötülüğü uzaklaştırır.' Dua görünürde kabul olmamış gibi dursa bile asla boşa gitmez. Yapılması gereken; aceleciliği terk etmek, içtenliği artırmak, haramlardan kaçınmak ve ümidi hiç kesmemektir.

"Kul aceleci davranmadığı, yani 'dua ettim ama kabul olmadı' deyip bırakmadığı sürece duası kabul edilir."

Buhârî, Deavât 22