Tövbe Nasıl Yapılır?

Tövbe, işlenen bir günahtan pişmanlık duyarak Allah'a dönmek, bir daha yapmamaya azmetmek ve O'ndan bağışlanma dilemektir. Arapça 'tevbe' kelimesi 'dönmek' anlamına gelir. Tövbe; Allah ile kul arasındaki ilişkiyi onaran, kalbin karanlığını aydınlatan manevi bir yeniden doğuştur. Allah Teâlâ Kur'an'da tövbeyi seven ve tövbe edenleri seven bir Rab olduğunu bizzat ilan etmiştir: 'Şüphesiz Allah tövbe edenleri sever.' (Bakara, 2:222)

Alimler tövbenin üç temel şartını şöyle sıralar: 1. Pişmanlık: Günahtan içten bir pişmanlık duymak. Bu, tövbenin ruhudur. 2. Günahı terk etmek: O günahı işlemeyi bırakmak. Günahı sürdürerek tövbe edilmez. 3. Azim: Bir daha yapmamaya kesin karar vermek. Günahın kul hakkı içermesi hâlinde dördüncü şart eklenir: Hak sahibinden hakkını geri ödemek veya helâllik dilemek. Örneğin birine ait bir mal çalındıysa iade edilmeden tövbe tamamlanmaz.

1. Abdest al. 2. İki rekât tövbe namazı kıl (vacip değil, sünnet niteliğinde). 3. Kıbleye dön, içten bir pişmanlıkla Allah'a yönel. 4. 'Estağfirullah' veya 'Estağfirullâhe'l-azîm ellezî lâ ilâhe illâ hüve'l-hayyü'l-kayyûmü ve etûbü ileyh' duasını oku. 5. Günahı terk edeceğine ve bir daha yapmayacağına azmet. 6. Kul hakkı varsa iade et ya da helâllik dile. Tövbe bir tören değil, bir kalp hâlidir. Abdest ve namaz olmadan da kalp ile yapılan samimi tövbe geçerlidir.

Evet. Kur'an'da Allah'ın 'Tevvab' (tövbeleri çokça kabul eden) ve 'Ğaffâr' (çokça bağışlayan) isimlerine sıkça yer verilir. Peygamberimiz şöyle buyurmuştur: 'Allah, kulunun tövbesinden, çölde kaybolup devesini bulan kişiden de fazla sevinir.' Bu hadis, Allah'ın kulun tövbesini ne kadar beklediğini, ne kadar karşılık vermek istediğini gözler önüne serer. Günahların büyüklüğü Allah'ın affını sınırlamaz; ancak Allah'ın varlığını ve birliğini inkâr eden şirk, tövbe edilmeden affedilmez.

Evet, kabul olur. Peygamberimiz şöyle buyurmuştur: 'Kul bir günah işler, sonra 'Ya Rabbi! Günahumı bağışla' der; Allah da onu bağışlar. Sonra yine aynı günahı işler ve yine bağışlanma diler; Allah yine bağışlar. Sonra yine aynısını yapar ve yine diler; Allah yine bağışlar.' Allah bu kulunun günahını bağışlar; ancak kul, bir daha yapmama azmi olmadan salt alışkanlıkla söylenen 'estağfirullah' diyenleri uyarmıştır. Tövbenin geçerli olması için her seferinde samimi bir pişmanlık ve azim gerekir.

Kul hakkını içeren günahlarda yalnızca Allah'a tövbe etmek yetmez; hak sahibine de başvurulması gerekir. Pratik adımlar: - Çalınan veya haksız alınan mal varsa iade edilir. - Gıybet yapıldıysa: Alimler, gıybetin yapıldığı kişiyi haberdar etmenin onu üzebileceği durumlarda onun iyiliği için dua etmenin ve onu hayırla anmanın yeterli olabileceğini söyler. - İftira atıldıysa: Mümkünse yanlışlığı düzeltmek gerekir. - Hak sahibi hayatta değilse veya bulunamıyorsa onun adına sadaka verilmesi tavsiye edilmiştir.

Tövbe namazı iki rekât nafile namazdır. Belirli bir okuma zorunluluğu yoktur; her iki rekâtta Fatiha ve ardından bir sure okunur. Namazdan sonra samimi bir istiğfar yapılır. Peygamberimiz bir hadis-i şerif'te şöyle buyurmuştur: 'Bir kul günah işler, abdest alır, namaz kılar, sonra Allah'tan bağışlanma dilerse Allah onu mutlaka bağışlar.'

Can boğaza gelene kadar yapılan tövbe kabul edilir. Ancak can çekişme hâlinde, son nefeste yapılan tövbe kabul edilmez. Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur: 'Canı boğaza dayanıncaya kadar kötülük edip sonunda 'Ben şimdi tövbe ettim' diyenlerin tövbesi kabul edilmez.' (Nisa, 4:18) Bu nedenle tövbeyi ertelemek son derece tehlikelidir.