Hz. Yunus, Irak'taki Ninova şehrine peygamber olarak gönderildi. Kavmi putperestti; Allah'ın emirlerini dinlemiyorlar, uyarılara kulak vermiyorlardı. Yunus uzun süre onları doğru yola davet etti. Ama halk ısrarla reddetti.

Yıllar süren bu ret, Hz. Yunus'u bunalttı. Allah'tan izin almadan, görevini terk ederek şehri terk etmeye karar verdi. Kur'an bu ayrılışı 'kızgın halde gitti' diye aktarır. Limana ulaştı ve bir gemiye bindi. O anda Ninova'da ilginç bir şey oluyordu: Halk korkuya kapılıp tövbe etmeye başlamıştı. Azabın alametlerini görünce Allah'a yöneldiler ve Allah azabı üzerlerinden kaldırdı.

Yunus ise artık denizin ortasındaydı.

Hz. Yunus'un bindiği gemi fırtınaya yakalandı. Dalgalar o kadar büyümüştü ki gemi batma tehlikesiyle karşı karşıya kaldı. O dönemde gemiciler arasında uğursuzluk getirenin denize atılması gerektiğine inanılırdı.

Kura çektiler. Kura Hz. Yunus'a isabet etti. Üç kez kura çektiler; her defasında Yunus çıktı. Yunus kendi elleriyle denize atladı ya da mürettebat tarafından atıldı. O anda derin sularda bir balık belirdi ve onu yuttu. Balık onu ne öldürdü ne de parçaladı; içinde canlı tuttu.

Bu sahne bir ceza mıydı? Hem evet hem hayır. Allah, Kur'an'da şöyle buyurur: 'Eğer tesbih edenlerden olmasaydı, yeniden dirilecekleri güne kadar onun karnında kalırdı.' Balık karnı hem bir sınav hem de bir kurtarma operasyonunun ilk adımıydı.

Balığın karnı, denizin dibi, gecenin karanlığı. Kur'an bu sahneyi 'üç karanlık' diye tanımlar. Hz. Yunus bu üç karanlığın içinden Allah'a seslendi:

'Lâ ilâhe illâ ente sübhâneke innî küntü mine'z-zâlimîn — Senden başka ilah yoktur. Seni tenzih ederim. Ben gerçekten zalimlerden oldum.'

Bu dua yalnızca bir özür değildi; tam bir teslimiyetti. 'Hata yaptım, senden başka sığınak yoktur' demekti. Allah bu samimi yakarışa karşılık verdi: 'Duasını kabul ettik, onu tasadan kurtardık.' Balık, Hz. Yunus'u karaya, ıssız bir yere çıkardı.

Hz. Peygamber bu duanın önemine şöyle dikkat çekmiştir: 'Yunus'un duası olan bu kelimelerle kim Allah'a dua ederse, Allah onu mutlaka kurtarır.' Bu yüzden bu dua, Müslümanlar arasında sıkıntı anında okunan en temel dualardan biri olmuştur.

Balık Hz. Yunus'u ıssız bir sahile bıraktı. Uzun süre karanlıkta kalan bedeni zayıf düşmüştü; güneş doğrudan değdiğinde acı çekiyordu. Allah bir kabak bitkisi bitirdi; Yunus'a gölge oldu ve iyileşti.

Allah ona yeniden kavmine dönmesini emretti. Bu sefer Ninova'ya döndüğünde halk onu bekliyordu. Zira onlar önceki korkuyla tövbe etmişlerdi. Yüz binden fazla kişilik bu kavim, artık iman etmişti. Kur'an bu büyük buluşmayı şöyle aktarır: 'Onu yüz bin ya da daha fazla kişiye gönderdik. Onlar iman ettiler, biz de onları bir süreliğine faydalandırdık.'

Hz. Yunus'un hikayesi; görevi bırakmanın sonu olmadığını, karanlığın içinde bile Allah'a dönen kalbin kurtulacağını ve tövbenin bir kapıyı kapatmayıp yenisini açtığını gösterir. Balığın karnı, insanın en büyük sığınağının Allah olduğunu öğreten bir sınıf oldu.